ریزپردازنده 

 

 

§پی‌دی‌اِف این مقالات رایگان است.

§استفاده از مطالب این اثر با ذکر منبع آزاد است.

§ایمیل: rizpardazandeh@gmail.com

§کانال تلگرام: rizpardazandeh@

پی‌دی‌اِفِ  کتاب  نهم: غار افلاطون و شرطی‌سازی پاولوفی در  فیلم‌های  «پرتقال کوکی» و «دختردایی گم‌شده»

 

ویژه سومین سالگرد  فاجعه 22مهر 1402

 

داستان غار افلاطون یکی از موضوعاتی است که  در سینمای فلسفی بسیار بدان پرداخته شده است، و فیلم‌های زیادی بر محور این داستان ساخته شده است، که یکی از مشهورترین آنها فیلم «ماتریکس» است. شاهکارهای دیگر در این زمینه کم نیستند، مانند فیلم «پرتقال کوکی» ساخته استنلی کوبریک، یا فیلم «نمایش ترومن». اما فیلم «دختردایی گم‌شده» در میان این فیلم‌ها یک ویژگی بسیار مهم دارد که آن را کاملاً متمایز می‌سازد و پس از 2400 سال   به لحاظ فلسفی توانسته است یک مرز متمایز را به تصویر در بیاورد: عصر پساافلاطون. در این کتاب، این اَبَرشاهکارِ شگفتِ جهانِ سینما را با فیلم «پرتقال کوکی» مقایسه کرده‌ایم تا مفاهیم ژرف‌تر این فیلم آشکار شود.

 

«تمثیل غار افلاطون» مشهورترین داستان در فلسفه است. جهان‌مان تا چند دهه پیش به معماری این غار شباهت داشته است. سینما با فیلم‌های گوناگون خود مانند فیلم‌های «پرتقال کوکی» شاهکاری از استنلی کوبریک یا فیلم مشهور «ماتریکس» همچنان بر هستی‌مان در این معماری پای فشرده‌اند. اما سینماگر-فیلسوفان برجسته کشورمان، زنده‌یادان استاد مهرجوئی و وحیده محمدی‌فر،  با اَبَرشاهکار خود، فیلم «دختردایی گم‌شده» برای نخستین‌بار نشان دادند که جهان با دوربین‌های فیلم‌برداریِ همراه با یک پارادایم‌شیفت روبه‌رو شده است: گذار از دوران غار افلاطون به دوران پساغار افلاطون.

 

یادآوری2 و هشدار. فیلم «پرتقال کوکی» اثر استنلی کوبریک از شاهکارهای جاودانه سینما، به ویژه سینمای فلسفی است، اما رده سنی بالاتر از 18سال دارد. یک ورژن سانسورشده در پاره‌ای از وبگاه‌های ایرانی ارائه می‌شود.

 

 داستان غار افلاطون چیست؟ چرا زنده‌یادان استاد مهرجوئی و وحیده محمدی‌فر بر این باورند که دوران غار افلاطون به پایان رسیده است؟ پاسخ‌ها را در نهمین کتاب‌مان در تحلیل اَبَرشاهکار «دختردایی گم‌شده» بخوانید.

 

فهرست

پروژه بینامتنیت برای فیلم «دختردایی گم‌شده»/3

داستان  غار افلاطون  و رسانه دیوار/4

● در فیلم «دختردایی گم‌شده»، انسان از غار زیرزمینیِ افلاطون عروج می‌کند و به آسمان می‌رود /6

● رسانه فیلمِ سنتی و تبدیل جهان به غار  دیستوپیایی افلاطون در فیلم «پرتقال کوکی» /7

پایان دورانِ غار افلاطون /14

● خلاصه‌ای از داستان «پرتقال کوکی»،

شاهکاری از استنلی کوبریک /16

● غار افلاطون و فیلم‌های «دختردایی گم‌شده» و «پرتقال کوکی»/18

رسانه ‌انحصاری و جامعه  پاولُوفی‌شده /19

آیا خودِ سینما ذاتاً یک ابزارِ پاولُوفی است؟/26

چگونه می‌توان از  شرطی‌سازی رسانه‌ای در زندگیِ روزمره فرار کرد؟/28

● زن  و رسانه فیلم در نگاه فیلم‌های  «دختردایی گم‌شده» و «پرتقال کوکی»/31

سایه‌‌هایی بر دیوار: تمثیل غار افلاطون به زبان افلاطون/32

 

بازگشت به خانه اول